Katarzyna Płuska

Scenariusz zajęć Klasy VII–VIII. Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas VII–VIII: uczeń rozpoznaje własne ograniczenia jako wyzwania w odniesieniu do planów edukacyjno-zawodowych; załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325).   Cel główny: uświadomienie uczniom, że stereotypy zawodowe mogą stanowić przeszkodę w planowaniu przyszłości oraz pokazanie sposobów ich przełamywania w drodze do realizacji celów edukacyjnych i zawodowych.  Cele szczegółowe: Uczeń: rozpoznaje stereotypy związane z różnymi zawodami, potrafi wskazać, w jaki sposób stereotypy mogą ograniczać wybory edukacyjne i zawodowe, potrafi zaproponować sposoby przełamywania stereotypów w planowaniu własnej drogi zawodowej.  Metody pracy: rozmowa kierowana, praca indywidualna,  praca w grupach, metoda plakatowa. Środki dydaktyczne: kartki A4, długopisy, mazaki – dla każdej grupy, Nazwy zawodów (załącznik nr 1). Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz zajęć Klasy IV–VI. Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas IV–VI: uczeń określa własne zainteresowania i uzdolnienia oraz kompetencje oraz podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i ocenia swoje działania, formułując wnioski na przyszłość; załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cel główny: poznanie pojęcia stereotypu zawodowego i umiejętność rozpoznawania go w odniesieniu do różnych zawodów.  Cele szczegółowe: Uczeń: rozpoznaje stereotypy związane z różnymi zawodami, potrafi wskazać, jak reagować na stereotypowe opinie i jak kierować się faktami oraz własnymi zainteresowaniami.  Metody pracy: rozmowa kierowana, play role, praca w parach, praca indywidualna na tle grupy. Środki dydaktyczne: Play role „Stereotyp w pracy” (załącznik nr 1), Stereotypy o zawodach (załącznik nr 2) – dla każdej pary. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz zająć Klasy VII–VIII. Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas VII–VIII: uczeń rozpoznaje własne ograniczenia jako wyzwania w odniesieniu do planów edukacyjno-zawodowych; załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cel główny: zrozumienie i rozpoznanie syndromu oszusta oraz zdobycie narzędzi do radzenia sobie z nim w kontekście osiągnięć szkolnych i przyszłej ścieżki zawodowej.  Cele szczegółowe: Uczeń: poznaje pojęcie syndromu oszusta i jego charakterystyczne cechy, analizuje emocje i myśli towarzyszące sytuacjom zwątpienia w siebie, rozwija świadomość własnych osiągnięć i mocnych stron. Metody pracy: rozmowa kierowana, projekcja filmu, praca indywidualna, praca w parach, praca w grupach. Środki dydaktyczne: tablica/flipchart,  laptop i rzutnik, kartka i długopis – dla każdego ucznia,  Myśli, które osłabiają, i myśli, które wspierają (załącznik nr 1) – dla każdej pary,  Co myśli bohater? (załącznik nr 2) – dla każdej grupy, Opcjonalnie – film pt. Syndrom oszusta[1]. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas I–III: uczeń podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w bliższym i dalszym otoczeniu oraz opisuje podstawową specyfikę pracy w wybranych zawodach; załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cele: rozpoznawanie zawodów i wskazywanie ich elementów charakterystycznych, łączenie faktów i wyciąganie logicznych wniosków, współpraca w grupie, planowanie i realizacja wspólnego zadania, rozwijanie kreatywności poprzez zabawę ruchową i wspólne tworzenie plakatu. Środki dydaktyczne: karteczki z nazwami osób, miejsc i przedmiotów pracy – załącznik nr 1, kartka papieru A4 oraz kredki lub mazaki dla każdej utworzonej grupy. Przewidywany czas realizacji: 30 minut.

Cel główny: kształtowanie postawy otwartości, empatii i wdzięczności oraz zrozumienie, że działania wolontariuszy przynoszą korzyść zarówno osobom potrzebującym, jak i tym, którzy pomagają.  Cele szczegółowe: Uczeń: rozumie, czym jest wolontariat i kto może zostać wolontariuszem, potrafi wskazać przykłady działań wolontariackich w swoim otoczeniu, rozumie, że pomaganie budzi wdzięczność i tworzy więzi między ludźmi, potrafi wymienić, jakie znaczenie ma wolontariat dla społeczności lokalnej.  Metody pracy: miniwykład,  doświadczenie, praca indywidualna na tle grupy, praca w grupach.  Środki dydaktyczne: miska z wodą oraz mały kamień, kartka A4 i długopis – dla każdej grupy, klej, kolorowe paski papieru – po jednym dla każdego z ucznia.  Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Dlaczego jedni uczniowie szybko podejmują działania, a inni, mimo starań, wciąż się zatrzymują? Co sprawia, że zmiana bywa tak trudna, nawet gdy cel jest wyraźnie określony? Piramida Poziomów Logicznych Diltsa pomaga czynniki, które nie zawsze widać na pierwszy rzut oka. Model ten pomaga lepiej zrozumieć, co wpływa na uczniowskie decyzje i zachowania, a jednocześnie nie podaje gotowych odpowiedzi, lecz porządkuje sposób myślenia o procesie zmiany. W niniejszym artykule pokazano, jak można korzystać z piramidy Diltsa w pracy z uczniami, a także przedstawiono przykłady i krótkie ćwiczenia, które mogą pomóc w prowadzeniu zajęć. Z artykułu dowiesz się: Jakie są założenia teorii, której autorem jest Robert Dilts? Jak szukać przyczyn postępowania ucznia na sześciu poziomach? W jaki sposób wykorzystać Piramidę Diltsa do wsparcia rozwoju osobistego uczniów?

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla uczniów szkół ponadpodstawowych: uczeń określa obszary do rozwoju edukacyjno-zawodowego i osobistego oraz analizuje własne zasoby (zainteresowania, zdolności, uzdolnienia, kompetencje, predyspozycje zawodowe) w kontekście planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej; załącznik nr 4, 5 i 6 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Scenariusz zajęć dla uczniów szkół ponadpodstawowych Cel główny: uświadomienie uczniom, jakie czynniki wpływają na podejmowanie decyzji edukacyjnych i zawodowych oraz wyłonienie najważniejszych kryteriów wyboru dalszej ścieżki.  Cele szczegółowe: Uczeń: rozpoznaje możliwości dalszej edukacji i pracy po ukończeniu swojego typu szkoły, identyfikuje czynniki, które wpływają na podejmowanie decyzji edukacyjnych i zawodowych, potrafi wybrać i uzasadnić własne kryteria decyzyjne, współpracuje w parze i grupie przy selekcjonowaniu najważniejszych kryteriów, uczestniczy w procesie wspólnego wypracowywania kryteriów wyboru ścieżki edukacyjno-zawodowej, potrafi porównać różne perspektywy i wyciągać wnioski.  Metody pracy: praca indywidualna, praca w parach, praca w grupach, metoda kuli śnieżnej Snowball Method, miniwykład z dyskusją moderowana, prezentacja. Środki dydaktyczne: kartki i długopisy, tablica lub flipchart. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas IV–VI: uczeń określa własne zainteresowania i uzdolnienia oraz kompetencje oraz podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i ocenia swoje działania, formułując wnioski na przyszłość; załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cel główny: rozwijanie umiejętności poznawania i rozumienia siebie poprzez refleksję nad tym, jak widzimy siebie i jak widzą nas inni.  Cele szczegółowe: Uczeń: zastanawia się nad własnymi cechami, mocnymi stronami i obszarami do rozwoju,  porównuje sposób postrzegania siebie z opinią innych osób. Metody pracy: opowiadanie z pogadanką i dyskusją, praca indywidualna na tle grupy, metoda plakatowa. Środki dydaktyczne: Opowiadanie „Autoportret” (załącznik nr 1), kartka A4 i długopis – dla każdego ucznia, Pytania do ćwiczenia „Kim jestem?” (załącznik nr 2), miękka piłka. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas VII–VIII: uczeń określa własną hierarchię wartości i potrzeb; załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325).                                               Cel główny: rozwijanie postawy empatii, zaangażowania społecznego i refleksji nad znaczeniem wolontariatu jako działania przynoszącego korzyści zarówno osobie pomagającej, jak i tej, która otrzymuje pomoc.  Cele szczegółowe: Uczeń: rozumie, czym jest wolontariat i zna przykłady jego form w środowisku szkolnym i lokalnym, potrafi rozpoznać emocje towarzyszące pomaganiu i otrzymywaniu pomocy, zna datę obchodów Międzynarodowego Dnia Wolontariusza (5 grudnia) i rozumie jej znaczenie w promowaniu idei bezinteresownej pomocy, planuje i prezentuje pomysły działań wolontariackich możliwych do zrealizowania przez młodzież.  Metody pracy: praca indywidualna,  miniwykład z dyskusją kierowaną, pantomima,  burza mózgów, prezentacja, metoda plakatowa. Środki dydaktyczne: kartka A5 i długopis – dla każdego ucznia,  Sytuacje do pantomimy (załącznik nr 1), kartka sztywnego papieru A4 lub A3 i flamastry – dla każdej grupy. Przewidywany czas realizacji: 45 min.