Katarzyna Płuska

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas VII–VIII: uczeń analizuje oferty szkół ponadpodstawowych i szkół wyższych pod względem możliwości dalszego kształcenia, korzystając z dostępnych źródeł informacji; załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cel główny: rozwijanie u uczniów umiejętności świadomego analizowania szkół branżowych jako jednej z możliwych dróg dalszego kształcenia oraz rozumienia związku między predyspozycjami, zainteresowaniami i wyborem kierunku edukacyjno-zawodowego.  Cele szczegółowe: Uczeń:  zna podstawowe informacje dotyczące funkcjonowania szkół branżowych I i II stopnia, potrafi odróżnić fakty od mitów związanych ze szkołami branżowymi, analizuje własne zainteresowania i umiejętności w kontekście możliwych kierunków kształcenia w szkole branżowej I stopnia.  Metody pracy: miniwykład z wideo, praca indywidualna, praca w parach, praca w grupach. Środki dydaktyczne: projektor multimedialny lub tablica interaktywna (laptop z dostępem do internetu), film Szkoła branżowa – Jakich zawodów można się w niej uczyć i co po niej robić?, CDZdM Poznań, https://www.youtube.com/watch?v=hfeAFy8AGc0 [dostęp:14.01.2026 r.], Prawda czy fałsz (załącznik nr 1) – dla każdej pary, Analiza przypadków (załącznik nr 2) – dla każdej grupy, przyrządy do pisania i kartka – dla każdego ucznia. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas VII–VIII: uczeń dokonuje syntezy przydatnych w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej informacji o sobie wynikających z autoanalizy, ocen innych osób oraz innych źródeł; załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cel główny: uświadomienie uczniom klas VII–VIII możliwości i ograniczeń związanych z podejmowaniem zimowej pracy sezonowej. Cele szczegółowe: Uczeń: rozumie, jakie formy pracy sezonowej i dorywczej są możliwe dla osób w wieku 13–15 lat, potrafi ocenić, czy dana propozycja pracy jest zgodna z przepisami prawa i bezpieczna, podejmuje refleksję nad własną gotowością do podjęcia pracy i związanymi z tym obowiązkami.   Metody pracy: miniwykład z dyskusją kierowaną, praca indywidualna, praca w parach, praca w grupach. Środki dydaktyczne: tablica tradycyjna lub interaktywna, przyrządy do pisania i kartka – dla każdego ucznia i pary,  Analiza sytuacji. Zimowa praca sezonowa (załącznik nr 1) – dla każdej grupy,  Czy jestem gotowy na pracę? (załącznik nr 2) – dla każdego ucznia. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Cel główny: zwiększenie świadomości uczniów na temat własnych predyspozycji, umiejętności oraz możliwych kierunków dalszej ścieżki edukacyjnej. Cele szczegółowe: Uczeń: rozpoznaje swoje mocne strony i naturalne kompetencje, analizuje zachowania i sytuacje, które mogą wskazywać na predyspozycje do określonych typów szkół lub zawodów, dobiera środowiska i profile nauki adekwatne do zebranych informacji o sobie, tworzy pierwszą wersję własnej mapy kierunków dalszej drogi edukacyjnej.  Metody pracy: praca indywidualna, analiza informacji, samoopis, dyskusja kierowana. Środki dydaktyczne: kartki A4 i przybory do pisania – dla każdego ucznia, Stacje oraz proponowane rekwizyty (załącznik nr 1). Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas IV–VI: uczeń określa własne zainteresowania i uzdolnienia oraz kompetencje; załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325).                               Cel główny: rozwijanie samoświadomości uczniów poprzez odkrywanie i wzmacnianie swoich mocnych stron, umiejętności i obszarów rozwojowych z wykorzystaniem motywu symbolicznej paczki. Cele szczegółowe: Uczeń: nazywa swoje mocne strony, umiejętności i zainteresowania, określa obszary, które chciałby rozwijać, potrafi formułować pozytywne komunikaty kierowane do innych, odbiera i interpretuje wspierające informacje zwrotne, tworzy pracę plakatową przedstawiającą własne zasoby i cele, poznaje znaczenie Międzynarodowego Dnia Listonoszy i Doręczycieli oraz rolę doręczycieli w życiu codziennym. Metody pracy: miniwykład z dyskusją kierowaną, praca indywidualna, metoda plakatowa, praca w parach, aktywność ruchowa z wykorzystaniem muzyki. Środki dydaktyczne: lustro w pudełku, kartka A4 i mazaki – dla każdego ucznia,  nośnik muzyki i dowolny energiczny utwór muzyczny. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla uczniów szkół ponadpodstawowych: uczeń analizuje możliwości kontynuowania nauki; załącznik nr 4, 5 i 6 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Scenariusz zajęć dla uczniów szkół ponadpodstawowych. Cel główny: zapoznanie uczniów z możliwymi formami kształcenia po szkole ponadpodstawowej oraz rozwijanie umiejętności analizowania różnych ścieżek edukacyjnych w odniesieniu do indywidualnych sytuacji i potrzeb.  Cele szczegółowe: Uczeń: rozpoznaje możliwe formy kształcenia po szkole ponadpodstawowej, wskazuje podstawowe różnice między nimi, dopasowuje formy kształcenia do przykładowych sytuacji, formułuje własne wnioski dotyczące dalszej drogi kształcenia. Metody pracy: miniwykład z rozmową kierowaną, praca w grupach, ćwiczenia indywidualne. Środki dydaktyczne: 5 kartek A3 i mazak,  „Opisy przypadków do analizy w grupach” (załącznik nr 1), kartka i długopis – dla każdej grupy. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Rodzice są naturalnymi partnerami szkoły w procesie doradztwa zawodowego, jednak ich rola wciąż bywa ograniczana do jedynie odbiorców informacji. Tymczasem realne włączanie rodziców zaczyna się od jasnego określenia ich miejsca w procesie oraz pokazania, w jaki sposób mogą wspierać dziecko w codziennych rozmowach o przyszłości i decyzjach edukacyjnych. Co może zaproponować doradca zawodowy, aby zwiększyć wpływ rodziców na proces doradztwa zawodowego?  Z artykułu dowiesz się: Jaka jest rola rodzica w wyborze ścieżki kariery i edukacji dziecka? W jaki sposób nauczyciel doradca zawodowy może udzielać wsparcia rodzicom, którzy szukają wiedzy na temat możliwych wyborów ścieżki zawodowej dla dziecka? Jakie działania podejmowane w ramach współpracy doradcy z rodzicami mogą zaowocować w przyszłości świadomym wyborem zawodu przez dziecko? Jaki wpływ na decyzje edukacyjne i zawodowe dziecka mają preferencje, postawy i przykłady demonstrowane przez rodziców? Jak rodzice mogą wspierać skutecznie swoje dzieci w wyborach edukacyjnych i mających wpływ na przebieg przyszłej kariery?

Scenariusz zajęć Klasy VII–VIII. Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas VII–VIII: uczeń rozpoznaje własne ograniczenia jako wyzwania w odniesieniu do planów edukacyjno-zawodowych; załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325).   Cel główny: uświadomienie uczniom, że stereotypy zawodowe mogą stanowić przeszkodę w planowaniu przyszłości oraz pokazanie sposobów ich przełamywania w drodze do realizacji celów edukacyjnych i zawodowych.  Cele szczegółowe: Uczeń: rozpoznaje stereotypy związane z różnymi zawodami, potrafi wskazać, w jaki sposób stereotypy mogą ograniczać wybory edukacyjne i zawodowe, potrafi zaproponować sposoby przełamywania stereotypów w planowaniu własnej drogi zawodowej.  Metody pracy: rozmowa kierowana, praca indywidualna,  praca w grupach, metoda plakatowa. Środki dydaktyczne: kartki A4, długopisy, mazaki – dla każdej grupy, Nazwy zawodów (załącznik nr 1). Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz zajęć Klasy IV–VI. Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas IV–VI: uczeń określa własne zainteresowania i uzdolnienia oraz kompetencje oraz podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i ocenia swoje działania, formułując wnioski na przyszłość; załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cel główny: poznanie pojęcia stereotypu zawodowego i umiejętność rozpoznawania go w odniesieniu do różnych zawodów.  Cele szczegółowe: Uczeń: rozpoznaje stereotypy związane z różnymi zawodami, potrafi wskazać, jak reagować na stereotypowe opinie i jak kierować się faktami oraz własnymi zainteresowaniami.  Metody pracy: rozmowa kierowana, play role, praca w parach, praca indywidualna na tle grupy. Środki dydaktyczne: Play role „Stereotyp w pracy” (załącznik nr 1), Stereotypy o zawodach (załącznik nr 2) – dla każdej pary. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz zająć Klasy VII–VIII. Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas VII–VIII: uczeń rozpoznaje własne ograniczenia jako wyzwania w odniesieniu do planów edukacyjno-zawodowych; załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cel główny: zrozumienie i rozpoznanie syndromu oszusta oraz zdobycie narzędzi do radzenia sobie z nim w kontekście osiągnięć szkolnych i przyszłej ścieżki zawodowej.  Cele szczegółowe: Uczeń: poznaje pojęcie syndromu oszusta i jego charakterystyczne cechy, analizuje emocje i myśli towarzyszące sytuacjom zwątpienia w siebie, rozwija świadomość własnych osiągnięć i mocnych stron. Metody pracy: rozmowa kierowana, projekcja filmu, praca indywidualna, praca w parach, praca w grupach. Środki dydaktyczne: tablica/flipchart,  laptop i rzutnik, kartka i długopis – dla każdego ucznia,  Myśli, które osłabiają, i myśli, które wspierają (załącznik nr 1) – dla każdej pary,  Co myśli bohater? (załącznik nr 2) – dla każdej grupy, Opcjonalnie – film pt. Syndrom oszusta[1]. Przewidywany czas realizacji: 45 min.

Scenariusz przeznaczony jest do pracy przy realizacji następujących treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla klas I–III: uczeń podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w bliższym i dalszym otoczeniu oraz opisuje podstawową specyfikę pracy w wybranych zawodach; załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325). Cele: rozpoznawanie zawodów i wskazywanie ich elementów charakterystycznych, łączenie faktów i wyciąganie logicznych wniosków, współpraca w grupie, planowanie i realizacja wspólnego zadania, rozwijanie kreatywności poprzez zabawę ruchową i wspólne tworzenie plakatu. Środki dydaktyczne: karteczki z nazwami osób, miejsc i przedmiotów pracy – załącznik nr 1, kartka papieru A4 oraz kredki lub mazaki dla każdej utworzonej grupy. Przewidywany czas realizacji: 30 minut.