Artykuły i porady W tym miejscu znajdziesz materiały wspierające doradców w realizacji doradztwa zawodowego w szkole podstawowej. Znajdują się tutaj zarówno wskazówki praktyczne, jak również wyjaśnienia dotyczące zagadnień prawnych.

Przedmiot doradztwo zawodowe jest realizowany w technikach i branżowych szkołach 1 stopnia w wymiarze 10h/cykl kształcenia. Jest to przedmiot obowiązkowy nie ma na nim oceniania. Co jest podstawą do wpisania uczniowi w rubryce ocena końcowa "uczęszczał". Co w przypadku, gdy uczeń nie pojawił się na zajęciach ani razu lub pojawił się 1-2 razy. Z artykułu dowiesz się: Czy z zajęć doradztwa zawodowego wystawia się oceny stopniowe lub opisowe? Czy uczeń ma obowiązek uczestniczenia w zajęciach z doradcą zawodowym? Czy można nie klasyfikować ucznia z powodu przekraczającej 50% liczby spotkań nieobecności na zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego? »

Rodzice są naturalnymi partnerami szkoły w procesie doradztwa zawodowego, jednak ich rola wciąż bywa ograniczana do jedynie odbiorców informacji. Tymczasem realne włączanie rodziców zaczyna się od jasnego określenia ich miejsca w procesie oraz pokazania, w jaki sposób mogą wspierać dziecko w codziennych rozmowach o przyszłości i decyzjach edukacyjnych. Co może zaproponować doradca zawodowy, aby zwiększyć wpływ rodziców na proces doradztwa zawodowego?  Z artykułu dowiesz się: Jaka jest rola rodzica w wyborze ścieżki kariery i edukacji dziecka? W jaki sposób nauczyciel doradca zawodowy może udzielać wsparcia rodzicom, którzy szukają wiedzy na temat możliwych wyborów ścieżki zawodowej dla dziecka? Jakie działania podejmowane w ramach współpracy doradcy z rodzicami mogą zaowocować w przyszłości świadomym wyborem zawodu przez dziecko? Jaki wpływ na decyzje edukacyjne i zawodowe dziecka mają preferencje, postawy i przykłady demonstrowane przez rodziców? Jak rodzice mogą wspierać skutecznie swoje dzieci w wyborach edukacyjnych i mających wpływ na przebieg przyszłej kariery? »

Współpraca z Branżowymi Centrami Umiejętności może wesprzeć doradcę w realizacji celów poszerzania perspektyw uczniów i wzmacniania jakości działań doradczych w szkole. Plan zwiększenia znaczenia Branżowych Centrów Umiejętności uwzględniono także w projekcie nowelizacji rozporządzenia w sprawie doradztwa zawodowego, która ma wejść w życie od 1 września 2026 r. Z artykułu dowiesz się: Dlaczego warto, by placówka szkolna nawiązała współpracę z BCU? Jaką kluczową zmianę w oświacie w kwestii znaczenia BCU planuje Ministerstwo Edukacji w 2026 roku? Jakie korzyści wynikają ze współpracy szkół z  Branżowymi Centrami Umiejętności? »

Przedsiębiorczość wykracza poza samą umiejętność zakładania firm. Obejmuje sposób myślenia, postawę oraz umiejętność dostrzegania i wykorzystywania pojawiających się szans. To umiejętność kreowania wartości poprzez identyfikowanie potrzeb, podejmowanie inicjatywy oraz gotowość do podejmowania ryzyka w celu osiągnięcia założonych celów. Osoby przedsiębiorcze łączą takie cechy, jak kreatywność, odpowiedzialność i determinacja. Przedsiębiorczość jest ważną kompetencją społeczną, która może być rozwijana niezależnie od wieku czy doświadczenia. Szkoła to pierwsze środowisko sprzyjające kreowaniu aktywnych postaw, kreatywności i odpowiedzialności. Naturalna ciekawość dzieci sprzyja otwartości i zachęca do eksplorowania nowych tematów. Wspieranie uczniów w budowaniu innowacyjnego myślenia i działań przedsiębiorczych jest inwestycją, która może przynosić wymierne efekty. Z artykułu dowiesz się: Jakie kluczowe kompetencje i postawy sprzyjają zachowaniom przedsiębiorczym? Dlaczego warto rozwijać cechy przedsiębiorcy już w szkole podstawowej? Jaka jest rola nauczyciela w rozwoju zachowań przedsiębiorczych u uczniów? Jakie są skuteczne metody i narzędzia wspierające młodych ludzi w działaniach przedsiębiorczych? Skąd czerpać inspiracje i wiedzę na temat kreowania postaw przedsiębiorczych? Czy przedsiębiorczy jest tylko ten, kto prowadzi działalność gospodarczą? »

Model Wielkiej Piątki (Big Five) to, uznawany w psychologii za rzetelny, pięcioczynnikowy model osobowości. Składa się z pięciu cech, które stanowią praktyczne ramy rozumienia osobowości człowieka. Poznanie tych cech uczniów może pomóc doradcom zawodowym w szkole podstawowej lepiej zidentyfikować ich predyspozycje, wspierać rozwój kompetencji oraz zaplanować dostosowane do wieku działania profilaktyczno ‑doradcze. Z artykułu dowiesz się: Czym jest model pięciu czynników osobowości Wielka Piątka?  W jakich pięciu wymiarach (OCEAN) opisuje się różnice indywidualne osobowości ucznia i co oznacza wysoki lub niski poziom każdej cechy w zachowaniu szkolnym? Jakie praktyczne strategie i ćwiczenia doradca i nauczyciele mogą zastosować, aby rozwijać mocne strony uczniów i wspierać obszary trudniejsze? Jak wykorzystać wiedzę o Wielkiej Piątce przy planowaniu wstępnej ścieżki kariery ucznia oraz w pracy z rodzicami i zespołem pedagogicznym? »

Obowiązek przygotowania rocznego programu realizacji doradztwa zawodowego wynika z rozporządzenia MEN w sprawie doradztwa zawodowego. Przepisy te są bardzo ogólne i nie odpowiadają na pytanie, jak opracować program, którego nadrzędnym celem jest przygotowanie uczniów do podejmowania decyzji edukacyjno-zawodowych. Wśród doradców zawodowych pojawiają się więc wątpliwości, co powinien zawierać i na co zwrócić szczególną uwagę przy jego tworzeniu. W artykule udzielamy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.  Z artykułu dowiesz się: Czy roczny program realizacji doradztwa zawodowego jest tym samym, co wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego? W jakim trybie przyjmowany jest roczny program realizacji doradztwa zawodowego? Co powinien uwzględniać roczny program doradztwa zawodowego? Jakie działania można uwzględnić w rocznym programie? W jakiej formie przygotować roczny program realizacji doradztwa zawodowego? »

Znajomość aktualnych przepisów to podstawa pracy doradcy zawodowego. Bez przepisów prawa oświatowego trudno jest rzetelnie wspierać uczniów w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej. Prawo oświatowe nie tylko określa zasady organizacji doradztwa w szkołach, ale także nakłada konkretne obowiązki na dyrektora szkoły, doradcę zawodowego oraz pozostałych nauczycieli zatrudnionych w szkole. Nauczyciel, który nie orientuje się w tych regulacjach, ryzykuje podejmowanie działań sprzecznych z przepisami i utratę zaufania środowiska szkolnego. Z artykułu dowiesz się m.in.: Które akty prawne regulują doradztwo zawodowe w systemie edukacji? Które przepisy szczegółowo określają organizację doradztwa zawodowego w szkołach? Znajomość których przepisów prawa oświatowego jest niezbędna do właściwej realizacji zadań doradcy zawodowego w szkole? »

Czy możliwości edukacyjne ucznia ze wsi są w Polsce inne niż dla mieszkańca miasta? Kreśląc perspektywy edukacyjne dzieci i młodzieży z obszarów wiejskich warto zastanowić się nad sytuacją polskiej wsi w ogóle, nad jej możliwościami rozwojowymi, ale także czynnikami, które kształtują polską wieś XXI wieku. Z artykułu dowiesz się: Jakie zmiany społeczne wpłynęły w ostatnich latach na jakość działań edukacyjnych na wsi? Jakie priorytety stawia się w edukacji dorosłych i dzieci na obszarach wiejskich? Czy wciąż istnieją istotne różnice perspektyw edukacyjnych pomiędzy miejską a wiejską szkołą? Czy młodzi mieszkańcy wsi przejawiają inne kompetencje miękkie niż ich rówieśnicy z miasta? »

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego (WSDZ) to zespół działań wspierających ucznia w planowaniu ścieżki edukacyjnej i zawodowej, realizowanych przez całą społeczność szkolną. Jego skuteczność nie zależy wyłącznie od zaangażowania doradcy zawodowego. Ważną rolę odgrywają ci, którzy na co dzień pracują z uczniami – wychowawcy oraz nauczyciele przedmiotowi [1]. To oni, poprzez relacje, obserwację i codzienne sytuacje edukacyjne, mogą skutecznie wspierać rozwój samoświadomości uczniów, ich aspiracji oraz kompetencji przydatnych w dorosłym życiu. Ich codzienne działania mają istotne znaczenie dla realizacji programu doradztwa zawodowego w szkole i są integralnym elementem wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego. Z artykułu dowiesz się m.in.: Jaką rolę odgrywa wychowawca w realizacji wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego? W jaki sposób nauczyciele przedmiotowi mogą wspierać uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjno-zawodowych? Jak nauczyciel przedmiotowy może włączyć doradztwo zawodowe w treści swojego przedmiotu? Jak szkoła może skutecznie włączyć rodziców w działania związane z doradztwem zawodowym? »

Rola psychologa i pedagoga w szkole jest nieoceniona. Specjaliści ci są cennym wsparciem w życiu młodego człowieka, także w kontekście doradztwa zawodowego. Czy uczeń może liczyć na ich pomoc w wyborze ścieżki edukacyjno-zawodowej? Zdecydowanie tak – współpraca nauczycieli, wychowawców oraz specjalistów w ramach wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego (WSDZ) umożliwia realizację zadań z zakresu doradztwa zawodowego na wszystkich etapach kształcenia. Z artykułu dowiesz się m.in.: Jaką rolę pełnią psycholog i pedagog w realizacji doradztwa zawodowego w szkole? W jaki sposób specjaliści wspierają ucznia w wyborze dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej? Na czym polega współpraca z rodzicami w ramach WSDZ? Jakie działania podejmują pedagodzy i psycholodzy w zakresie diagnozy predyspozycji zawodowych uczniów? »