doradztwo zawodowe zmiany 2026

Doradztwo edukacyjno-zawodowe dla uczniów z niepełnosprawnościami w praktyce – jak sprawić, aby było rzeczywiście dostępne i efektywne?

Cenne może być włączenie osób z niepełnosprawnościami w poszczególne etapy planowania zmiany i korzystanie z ich opinii co do przydatności i skuteczności rozwiązania[1] – wypowiedź doradcy zawodowego, uczestnika warsztatów współtworzenia dostępnych narzędzi poradnictwa.

W procesach doradztwa edukacyjno-zawodowego sięgamy po różne metody wsparcia uczniów i uczennic. W różnorodnej grupie młodych ludzi, w tym osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, konieczna jest analiza indywidualnych potrzeb w zakresie niezbędnych adaptacji poszczególnych elementów prowadzonego wsparcia.

Z artykułu dowiesz się:

  • Czy warto zaangażować ucznia w proces planowania wsparcia dla niego?
  • Jakimi zasadami należy się kierować podczas współprojektowania rozwiązań z uczniem radzącym się?
  • Co to jest Szkolne Forum Ekspertów Praktycznej Dostępności (EPD)?

Przyszłość rynku pracy a wyniki badań GUS. Jak wykorzystać dane statystyczne w doradztwie zawodowym?

Planowanie kariery zawodowej jeszcze nigdy nie było tak wymagające. To, co dziś wydaje się bezpiecznym wyborem, za kilka lat może prowadzić w ślepy zaułek. Dlatego doradca zawodowy powinien stale aktualizować swoją wiedzę o tym, jak zmienia się rynek pracy. Jednymi z najbardziej wiarygodnych źródeł są publikacje Głównego Urzędu Statystycznego. Ich umiejętna analiza pomaga zrozumieć zmiany, które warto brać pod uwagę podczas planowania przyszłości edukacyjnej i zawodowej. Punktem wyjścia do rozważań w niniejszym artykule jest najnowsza publikacja Głównego Urzędu Statystycznego „Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju”[1]. Zawarte w niej dane pokazują aktualną sytuację na polskim rynku pracy.

Z artykułu dowiesz się:

  • Jakie wnioski z informacji zawartych w najnowszej publikacji GUS mogą wyciągnąć doradcy zawodowi oraz uczniowie planujący swoją przyszłość
  • Jakie rodzaje aktywności z wykorzystaniem danych statystycznych warto zaproponować uczniom
  • Jakie błędne wnioski mogą wysnuć uczniowie, którzy nie mają wprawy w analizowaniu danych statystycznych

„Jak chcielibyście przeżyć swoje życie?” – narzędzia wsparcia w poradnictwie socjodynamicznym

Punktem wyjścia w poradnictwie socjodynamicznym jest akceptacja, że życie i kariera są ze sobą powiązane. Doradca zawodowy, pracujący zgodnie z założeniami wspomnianego nurtu, wspólnie z uczniami przygląda się ww. obszarom jednocześnie. Podstawową perspektywą jest uważna analiza możliwości rozwoju kariery osób radzących się w kontekście wszystkich kluczowych obszarów życia, które są istotne dla młodych ludzi 1 .

Z artykułu dowiesz się:

  • Z jakich narzędzi może skorzystać doradca w poradnictwie socjodynamicznym?

  • Jaka jest rola doradcy w poradnictwie socjodynamicznym?

  • Jakie są cele poradnictwa socjodynamicznego?

Wsparcie (nie tylko) na starcie, czyli kilka słów o możliwościach kierowania rozwojem uczniów szkół podstawowych przy wsparciu programów stypendialnych

Zadanie w pracy doradcy zawodowego w szkole podstawowej nie jest ograniczone tylko do pomocy w wyborze przyszłej ścieżki edukacyjnej. Doradca pełni również rolę przewodnika, który wskazuje uczniom miejsca i możliwości pozwalające rozwijać zainteresowania poza szkołą.

Z artykułu dowiesz się:

  • Jakie formy programów wspierających rozwój dziecka są dostępne dla uczniów szkół podstawowych?

  • Co można wygrać w ramach dostępnych programów?

  • Udział w którym programie angażuje całą szkołę?

Ocena na świadectwie i klasyfikowanie z doradztwa zawodowego w szkole podstawowej

Ocena na świadectwie i klasyfikowanie z doradztwa zawodowego w szkole podstawowej

Przedmiot doradztwo zawodowe jest realizowany w technikach i branżowych szkołach 1 stopnia w wymiarze 10h/cykl kształcenia. Jest to przedmiot obowiązkowy nie ma na nim oceniania. Co jest podstawą do wpisania uczniowi w rubryce ocena końcowa "uczęszczał". Co w przypadku, gdy uczeń nie pojawił się na zajęciach ani razu lub pojawił się 1-2 razy.

Z artykułu dowiesz się:

  • Czy z zajęć doradztwa zawodowego wystawia się oceny stopniowe lub opisowe?
  • Czy uczeń ma obowiązek uczestniczenia w zajęciach z doradcą zawodowym?
  • Czy można nie klasyfikować ucznia z powodu przekraczającej 50% liczby spotkań nieobecności na zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego?

O doradztwie zawodowym dla uczniów rozwijających się neuroatypowo

Młode osoby rozwijające się neuroatypowo, szczególnie z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i z ADHD, nierzadko doświadczają poczucia zagubienia w momencie, gdy kierowane są do nich pytania o przyszłość: Kim chcesz być? Co zamierzasz robić? Jakie masz plany? Udzielenie odpowiedzi na nie jest wyzwaniem. Wymaga bowiem uruchomienia funkcji poznawczych i społecznych: przewidywania, planowania, antycypowania emocji, rozumienia oczekiwań innych, a także integrowania zmiennych informacji o sobie i świecie. W kulturze neurotypowej tożsamość zawodowa często budowana jest poprzez próbę i błąd, interakcje społeczne i eksplorację różnych ról. Osoby z zaburzeniami – szczególnie te z nasilonymi trudnościami społecznymi, lękami, specyficznym profilem poznawczym oraz niską tolerancją niepewności – rzadko mają dostęp do takich doświadczeń w sposób naturalny i bezpieczny. Co więcej, ich pasje i zainteresowania bywają traktowane przez otoczenie jako „niepraktyczne” lub „zbyt wąskie”, a trudności w nauce czy relacjach jako bariera nie do pokonania.

Duże zmiany w doradztwie zawodowym w szkołach od września 2026 roku

Duże zmiany w doradztwie zawodowym w szkołach od września 2026 roku

Kolejny rok szkolny przyniesie zmiany w doradztwie zawodowym w szkołach. Nowości zaproponowane w projekcie nowelizacji rozporządzenia w sprawie doradztwa zawodowego obejmują między innymi zwiększenie roli branżowych centrów umiejętności, wykorzystanie narzędzi analitycznych, zacieśnienie współpracy ze środowiskiem gospodarczym oraz większe zaangażowanie rodziców w proces doradczy. Nowe rozwiązania mają zapewnić doradcom zawodowym oraz uczniom lepsze narzędzia do planowania kariery edukacyjno-zawodowej.

Z artykułu dowiesz się:

  • Jakie zmiany z zakresu doradztwa zawodowego planuje MEN?
  • Od kiedy będą obowiązywały zmiany treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego?
  • Dla jakich szkół i klas planowane są zmiany?