
Doradca zawodowy ma obowiązek opracować roczny program realizacji doradztwa zawodowego na początku każdego nowego roku szkolnego. Planuje w ten sposób działania z zakresu doradztwa zawodowego na cały rok. Program przygotowuje nauczyciel doradca zawodowy (lub inny nauczyciel wyznaczony przez dyrektora) we współpracy z innymi nauczycielami, pracodawcami, izbami gospodarczymi lub przedstawicielami branż. Następnie podaje go do opiniowania radzie pedagogicznej i przekazuje dyrektorowi do zatwierdzenia w terminie do 30 września. Zaproponowany przykład programu uwzględnia zmiany wprowadzone od 1 września 2026 r.
Zawartość programu
W ramach programu należy określić:
-
Działania podejmowane w celu realizacji doradztwa zawodowego
-
Treści programowe
-
Oddziały, w których realizowane są dane działania
- Metody i formy realizacji
-
Terminy realizacji działań
-
Osoby odpowiedzialne za realizację poszczególnych działań
- Podmioty współpracujące
Ważna zmiana – doradca nie tworzy programu sam
Warto pamiętać, że zgodnie z obowiązującym od 1 września 2026 r. § 4 ust. 3a program, o którym mowa w ust. 1, powinien być opracowywany we współpracy z lokalnymi lub regionalnymi pracodawcami, izbami gospodarczymi lub przedstawicielami branż.
Podstawa prawna
Program realizacji doradztwa zawodowego dla klas VII–VIII szkoły podstawowej należy opracować na podstawie:
- rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 325), zmienionego rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 20 stycznia 2026 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego (Dz. U. z 2026 r. poz. 73),
- statutu szkoły,
- wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego obowiązującego w szkole.
Cele doradztwa zawodowego w klasach VII–VIII
Celem głównym realizacji programu jest wspieranie uczniów klas VII i VIII w rozwoju kompetencji niezbędnych do podejmowania świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych, z uwzględnieniem ich predyspozycji, wartości, potrzeb oraz realiów rynku pracy i systemu edukacji.
Cele szczegółowe programu powinny być zgodne z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r., zmienionego rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 20 stycznia 2026 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego, i obejmować cztery obszary:
- poznawanie własnych zasobów;
- świat zawodów i rynek pracy;
- rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie;
- planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych.
Przykład, a nie wzór programu
Przedstawiony program stanowi propozycję działań wspierających uczniów w poznawaniu własnych zainteresowań, predyspozycji i możliwości oraz w świadomym planowaniu dalszej ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Zawiera różnorodne treści i formy pracy, które mogą być dobierane w zależności od potrzeb uczniów, specyfiki poszczególnych klas oraz priorytetów wychowawczo-edukacyjnych szkoły.
Program ma charakter elastyczny i może być modyfikowany oraz dostosowywany do aktualnych potrzeb i możliwości szkoły. Nie zakłada konieczności realizacji wszystkich zaproponowanych działań – nauczyciel lub doradca zawodowy może wybrać te elementy, które najlepiej odpowiadają celom i warunkom pracy z daną grupą uczniów.
Autor: Monika Rojowska
pedagożka, magister pedagogiki, specjalność pedagogika wczesnoszkolna i przedszkolna. Przez 11 lat związana z Urzędem Marszałkowskim Województwa Małopolskiego, gdzie pracowała w obszarze kształcenia zawodowego i projektów edukacyjnych. Autorka książek, scenariuszy zajęć, programów i materiałów edukacyjnych dla dzieci i młodzieży. Prowadzi warsztaty i zajęcia edukacyjne oraz współpracuje z placówkami oświatowymi przy tworzeniu i realizacji projektów rozwijających kompetencje dzieci i młodzieży