Przykład rocznego programu doradztwa zawodowego na rok szkolny 2026/2027 dla klas IV–VI

Program realizacji doradztwa zawodowego dla klas IV–VI szkoły podstawowej należy opracować na podstawie:

• rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 325), zmienionego rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 20 stycznia 2026 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego (Dz. U. z 2026 r. poz. 73), obowiązującym od dnia 1 września 2026 r., z wyjątkiem zmiany dotyczącej wizyt zawodoznawczych obowiązującej od dnia 24 stycznia 2026 r.,
• statutu szkoły,
• wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego (WSDZ).

• rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 378) – w zakresie klasy IV, oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356, z późn. zm.) – w zakresie klas IV–VI w roku szkolnym 2026/2027, zgodnie z przepisami przejściowymi,

Celem głównym realizacji programu doradztwa zawodowego dla klas IV–VI jest wspieranie uczniów w poznawaniu samych siebie, rozwijaniu własnych zasobów, rozumieniu świata zawodów i planowaniu przyszłości edukacyjno-zawodowej, adekwatnie do ich wieku i poziomu rozwoju.

Cele szczegółowe programu powinny być zgodne z częścią B załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r., dotyczącą treści programowych dla klas IV–VI szkół podstawowych, i obejmować cztery obszary:

• Poznawanie własnych zasobów – rozpoznawanie własnych zainteresowań, uzdolnień, kompetencji i mocnych stron, uczenie się refleksji nad sobą i planowania własnego rozwoju.
• Świat zawodów i rynek pracy – zdobywanie informacji o różnych grupach zawodów, warunkach ich wykonywania, wpływie pracy na życie człowieka oraz roli pieniądza.
• Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie – poznawanie różnych form uczenia się, sposobów zdobywania wiedzy oraz świadome korzystanie z informacji edukacyjnej.
• Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych – rozwijanie umiejętności planowania działań, podejmowania decyzji oraz formułowania celów edukacyjnych i zawodowych.

• Program jest częścią wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego.
• Działania powinny być zaplanowane w sposób pozwalający na wybór zadań dostosowanych do możliwości organizacyjnych i potrzeb uczniów, rodziców oraz aktualnych lokalnych i regionalnych informacji o rynku pracy.
• Program powinien uwzględniać różnorodne metody i formy pracy: zajęcia z wychowawcą, projekty edukacyjne, warsztaty, konsultacje indywidualne, spotkania z przedstawicielami zawodów, wizyty zawodoznawcze, spotkania lub warsztaty z rodzicami, wydarzenia wspierające planowanie ścieżki kariery uczniów oraz wykorzystanie cyfrowych narzędzi doradztwa zawodowego.
• Realizatorami programu są nauczyciele, wychowawcy, doradcy zawodowi, pedagodzy, psycholodzy oraz inni specjaliści szkolni – w ścisłej współpracy z rodzicami, lokalnymi lub regionalnymi pracodawcami, izbami gospodarczymi, przedstawicielami branż, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, publicznymi służbami zatrudnienia, Ochotniczymi Hufcami Pracy, agencjami zatrudnienia i lokalnym środowiskiem.

Ewaluacja rocznego programu realizacji doradztwa zawodowego powinna być prowadzona zgodnie z założeniami WSDZ i obejmować:

• analizę zrealizowanych działań (monitoring ilościowy), w tym działań z wykorzystaniem cyfrowych narzędzi doradztwa zawodowego,
• systematyczną analizę prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy, prognoz prowadzonych na zlecenie ministra właściwego do spraw pracy oraz wyników monitoringu karier absolwentów, a także wykorzystanie tych danych w działaniach doradczych,
• opinię nauczycieli, rodziców i samych uczniów dotyczącą trafności i atrakcyjności działań.

Zaproponowany program stanowi zawiera pomysły na działania wspierające uczniów w poznawaniu własnych zainteresowań, odkrywaniu predyspozycji i możliwości oraz uczące świadomego planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej. Treści i formy pracy powinny być jednak dobierane w zależności od indywidualnych potrzeb uczniów, specyfiki danej klasy oraz obranych priorytetów wychowawczo-edukacyjnych szkoły.

Program jest (dla przykładu i zobrazowania możliwości) rozbudowany – nie zakłada się konieczności realizacji wszystkich zaproponowanych działań. Nauczyciel lub doradca zawodowy powinien wybrać te elementy, które najlepiej odpowiadają celom i warunkom pracy z daną grupą uczniów.