spektrum autyzmu

Kompetencje społeczne a rozwiązywanie konfliktów. Wsparcie uczniów ze spektrum autyzmu w relacjach rówieśniczych

Kompetencje społeczne a rozwiązywanie konfliktów. Wsparcie uczniów ze spektrum autyzmu w relacjach rówieśniczych

Codzienność ucznia jest ściśle związana z funkcjonowaniem w sieci przeróżnych relacji społecznych. Jedne z nich są równe – jak relacje rówieśnicze, inne podlegają pewnej społecznej hierarchii, jak te z nauczycielami. Każdego dnia dziecko nawiązuje, buduje i próbuje utrzymać kontakt z innymi. Kontakt ten z wiekiem staje się coraz bardziej złożony. Dla uczniów w spektrum autyzmu to szczególnie trudny obszar. Zwłaszcza, jeśli pojawia się konflikt i konieczność jego rozwiązania. W jaki sposób wspierać dzieci i młodzież w rozwijaniu tej umiejętności społecznej?

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Pojęcie „spektrum” odnosi się do całego kontinuum różnego rodzaju możliwości funkcjonowania intelektualnego, językowego i społecznego. Oznacza to, że dzieci z taką diagnozą mogą funkcjonować zupełnie odmiennie na poziomie językowym, poznawczym i dostosowania społecznego. Jednak trudności w zakresie relacji społecznych i skłonność do rozwijania sztywnych wzorców zachowań jest cechą wspólną, choć mogą się różnić głębokością objawu i jego wpływem na codzienne życie. Niektóre osoby potrzebują stałej pomocy dorosłego, inne – funkcjonują zupełnie samodzielnie.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak wspierać ucznia w spektrum autyzmu w rozwiązywaniu konfliktów w szkole?
  • Z jakimi trudnościami mierzą się uczniowie w spektrum w sytuacjach konfliktowych?
  • Jak wygląda skuteczna rozmowa z uczniem ze spektrum na temat konfliktu?
  • Jakie narzędzia pomagają rozwijać umiejętność rozwiązywania konfliktów u nastolatków z ASD?
  • Dlaczego indywidualne podejście i regularne wsparcie są tak ważne w pracy z młodzieżą neuroróżnorodną?
5 błędów nauczycieli w komunikacji z uczniami ze spektrum autyzmu – i jak ich uniknąć

5 błędów nauczycieli w komunikacji z uczniami ze spektrum autyzmu – jak ich uniknąć

Skuteczna komunikacja to jeden z najważniejszych elementów wspierania uczniów ze spektrum autyzmu. To właśnie od sposobu, w jaki nauczyciel przekazuje informacje, zależy, czy dziecko zrozumie polecenie, poczuje się bezpiecznie i będzie mogło w pełni uczestniczyć w zajęciach. Tymczasem w codziennej praktyce szkolnej popełnia się wiele błędów komunikacyjnych – często nieświadomie – które utrudniają naukę i pogłębiają trudności społeczne. Oto pięć najczęstszych błędów i sprawdzone sposoby, jak ich uniknąć.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Dlaczego ogólne polecenia i nieprecyzyjne komunikaty są trudne do zrozumienia dla uczniów ze spektrum autyzmu?
  • Jak mówić, aby dziecko nie musiało „czytać między wierszami” i rozumiało intencję nauczyciela?
  • W jaki sposób wykorzystać specjalne zainteresowania ucznia, by zwiększyć jego motywację i zaangażowanie w naukę?
  • Dlaczego komunikacja niewerbalna jest tak ważna w pracy z uczniem w spektrum i jak ją stosować w praktyce?
  • Jak uczyć zasad rozmowy i naprzemienności, aby wspierać rozwój kompetencji społecznych i relacyjnych?
Radzenie sobie z kryzysami i sytuacjami trudnymi w pracy z uczniem w spektrum autyzmu

Radzenie sobie z kryzysami i sytuacjami trudnymi w pracy z uczniem w spektrum autyzmu

Uczniowie w spektrum autyzmu mogą doświadczać sytuacji, które dla nauczycieli i specjalistów stanowią poważne wyzwanie – od nagłych wybuchów emocjonalnych, przez wycofanie, po zachowania zagrażające bezpieczeństwu [1]. Wzrost liczby takich uczniów w szkołach ogólnodostępnych pociąga za sobą rosnące wymagania wobec nauczycieli, którzy oprócz realizacji podstawy programowej muszą zapewniać wsparcie adekwatne do potrzeb neuroatypowych uczniów [2]. Dlatego niezbędne staje się wyposażenie kadry pedagogicznej nie tylko w wiedzę o spektrum autyzmu, ale również w praktyczne narzędzia do działania w sytuacjach kryzysowych – zarówno indywidualnie, jak i zespołowo. Artykuł porządkuje najważniejsze informacje oraz prezentuje sprawdzone sposoby interwencji i profilaktyki w pracy z uczniem z ASD.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jak rozpoznać, że u ucznia doszło do kryzysu emocjonalnego, sensorycznego lub poznawczego?
  • Jakie są najczęstsze przyczyny trudnych zachowań u uczniów z ASD i jak skutecznie je diagnozować?
  • Co robić „tu i teraz”, gdy dochodzi do sytuacji kryzysowej – jakie techniki interwencji naprawdę działają?
  • W jaki sposób można zapobiegać wybuchom emocji i trudnym reakcjom poprzez działania wyprzedzające i strukturyzujące dzień?
  • Jak zespół nauczycieli i specjalistów może efektywnie współpracować z rodziną dziecka, by wspólnie wspierać ucznia?
  • Dlaczego warto dokumentować sytuacje kryzysowe i jak wykorzystać te dane do dalszego wsparcia?
Uczeń z zespołem Aspergera w technikum

Uczeń z zespołem Aspergera w technikum

Sprawdź, w jaki sposób właściwie zorganizować pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla ucznia posiadającego orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej wydane w związku z diagnozą zaburzeń ze spektrum autyzmu. Artykuł zaktualizowany zgodnie ze stanem prawnym od 1 września 2024 r.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Jakie obowiązki spoczywają na szkole po przyjęciu ucznia z zespołem Aspergera?
  • Czy dla ucznia technikum należy organizować zajęcia rewalidacyjne?
  • Czy w przypadku przyjęcia do technikum ucznia z zespołem Aspergera konieczne jest zatrudnienie nauczyciela wspomagającego?
AdobeStock_169533642-1

Talenty w spektrum autyzmu. Czy każda osoba ze spektrum autyzmu to geniusz?

Spektrum autyzmu niesie ze sobą wiele tajemnic. Mimo licznych badań nie określono dotąd jednoznacznej genezy tego zaburzenia. W powszechnej świadomości funkcjonuje jednak stereotyp, że dzieci ze spektrum autyzmu są niezwykle uzdolnione w wąskich dziedzinach.  Takie przekonanie wzmocnił popularny serial o genialnym lekarzu, który potrafił rozwikłać każdą tajemnicę ludzkiego ciała. Oczywiście zdarzają się jednostki o niezwykłych zdolnościach. Często można słyszeć o spektrum autyzmu w przypadku takich wybitnych osobowości, jak Anthony Hopkins, Elon Musk, Albert Einstein, Isaac Newton czy Wolfgang Amadeusz Mozart. Jednak przypisywanie ogromnych talentów wszystkim osobom w spektrum jest po prostu błędem generalizacji. Dowiedz się, na czym polega mit wyjątkowością dziecka w spektrum. 

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Do niedawna panowało przekonanie, że osoby z diagnozą zespołu Aspergera zawsze mają jakiś ukryty, ujawniający się z wiekiem super talent. Laicy przypisywali im pamięć fotograficzną, niezwykłe zdolności, na przykład matematyczne czy muzyczne. Faktycznie, sztywne wzorce zainteresowań sprawiają, że dzieci w spektrum mogą interesować się z ogromnym zapałem jakąś wybraną dziedziną.  Nie jest to jednak równoznaczne z geniuszem.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czy każde dziecko w spektrum autyzmu ma ukryty talent?
  • Czym jest talent i kiedy mówimy o uczniu utalentowanym? 
  • Jaka relacja zachodzi między spektrum autyzmu a poziomem intelektu?
  • Czym są zdolności wysepkowe i czy mają je wszystkie osoby z zaburzeniami w spektrum autyzmu?
  • Czym jest zespół Savanta i jak często występuje?
  • Jakie ryzyko niosą za sobą nadmierne oczekiwania w stosunku do dziecka w spektrum autyzmu?

Przeżywanie frustracji. Jak pomóc uczniowi w spektrum autyzmu?

„Powinien już to rozumieć” – takie słowa często słyszą nauczyciele i opiekunowie dzieci w spektrum autyzmu. Frustracja, z jaką na co dzień borykają się te dzieci, często spotyka się z brakiem zrozumienia. Jak wspierać uczniów w przeżywaniu trudnych emocji, takich jak przegrana? Zapraszamy do wysłuchania podcastu poświęconego tej ważnej tematyce.

Z podcastu dowiesz się m.in.:

  • Jakie są deficyty w zakresie teorii umysłu?
  • Jakie problemy z regulacją emocji mają uczniowie w spektrum autyzmu?
  • Skąd bierze się frustracja u dziecka z autyzmem?
  • Jak rozmawiać z uczniem, który nie radzi sobie z przegraną?
  • Czy można nauczyć dziecko przegrywania?