Marta Wysocka

Na pierwszy rzut oka wszystko wydaje się w porządku. Dziewczynka dobrze się uczy, ma poprawne relacje z rówieśnikami, przestrzega szkolnych zasad i nie sprawia problemów wychowawczych. A jednak coś nie pasuje – po lekcjach jest wyczerpana, w domu często płacze, a kontakt z innymi kosztuje ją ogromną ilość energii. Ten pozorny spokój bywa mylący. W rzeczywistości może być efektem maskowania – strategii przystosowawczej, która sprawia, że objawy autyzmu stają się niemal niewidoczne. Maskowanie to powód, dla którego tak wiele dziewczynek ze spektrum autyzmu pozostaje niezdiagnozowanych przez lata. Ukrywając swoje trudności, dostosowują się do oczekiwań otoczenia – kosztem zdrowia psychicznego, relacji społecznych i poczucia własnej wartości.

Nastoletni wiek to okres intensywnych przemian, zarówno na poziomie biologicznym, jak i emocjonalnym. Młodzi ludzie, poszukując swojej tożsamości i autonomii, są szczególnie narażeni na ryzykowne zachowania, w tym na uzależnienia. Mechanizmy stojące za tym zjawiskiem, skuteczne sposoby wsparcia oraz rozwiązania prawne omówione zostały szczegółowo w webinarze „Uzależniony nastolatek – sposoby wsparcia i rozwiązania prawne”, który dostępny jest w Akademii ePedagogiki.

Demoralizacja to pojęcie, które w szkolnej rzeczywistości pojawia się rzadko – często kojarzone z poważnymi problemami wychowawczymi, interwencją sądu rodzinnego czy Policji. A przecież każdy nauczyciel może być pierwszą osobą, która dostrzeże sygnały zagrożenia. Każda szkoła ma też obowiązki wynikające wprost z przepisów prawa – zarówno w zakresie przeciwdziałania demoralizacji, jak i podejmowania konkretnych działań, gdy do niej dochodzi. 

Rozpoczynające się wakacje to dla nauczycieli szkół feryjnych czas urlopu wypoczynkowego. Co do zasady w czasie urlopu nie świadczy się pracy, jednak w przypadku tej grupy zawodowej Karta Nauczyciela przewiduje odstępstwo. Nauczyciel może zostać zobowiązany do pracy w czasie ferii, co jednak ważne – tylko do wykonania określonych zadań w wymiarze nieprzekraczającym 7 dni. Co oznacza to w praktyce? Jakie zadania można powierzyć do wykonania nauczycielowi? Sprawdź, czy te same zasady stosuje się do nauczycieli przedmiotowców i specjalistów? 

Zebranie z rodzicami to nie tylko formalny obowiązek, lecz także ważny element współpracy z rodzicami i budowania wzajemnego zaufania. To narzędzie współpracy szkoły z rodzicami, dialogu i budowania partnerskich relacji między wychowawcą a rodziną ucznia. Niestety, wiele spotkań traci swój potencjał przez błędy, które można łatwo wyeliminować. Część z nich ma charakter formalny i pozostaje w związku z przepisami prawa oświatowego, inne dotyczą organizacji spotkań i sposobu, w jaki wychowawca przygotowuje zebranie z rodzicami. Oba obszary są równie istotne, ponieważ wychowawca odpowiada nie tylko za przekazanie informacji, lecz także za kulturę komunikacji i zgodność działań z obowiązującymi przepisami.

W kontekście zasad rozliczania wynagrodzenia wątpliwości budzi sytuacja, w której nauczyciel nie realizuje zaplanowanych godzin ponadwymiarowych z powodu udziału w szkoleniu, szkoleniu branżowym lub innej formie doskonalenia zawodowego. Ministerstwo Edukacji wyjaśnia, że w takim przypadku nie stosuje się art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela, dotyczącego gotowości do pracy. Sprawdź, jak należy rozliczać wynagrodzenie za dzień, w którym nauczyciel uczestniczy w szkoleniu.

Dostosowanie wymagań edukacyjnych to jedno z najczęściej mylonych pojęć w praktyce szkolnej. Bywa bowiem utożsamiane z obniżaniem poprzeczki lub „ułatwianiem życia” uczniowi. Tymczasem polskie prawo oświatowe jednoznacznie wskazuje, że celem dostosowania jest zapewnienie równego dostępu do edukacji – nie obniżenie standardów nauczania. Dostosowanie jest obowiązkiem nauczyciela, wynika z przepisów, a jego prawidłowe rozumienie decyduje o jakości wsparcia, jakie otrzymują uczniowie ze zróżnicowanymi potrzebami.

Od 24 grudnia 2025 r. obowiązuje nowy art. 183ca Kodeksu pracy, wprowadzony ustawą z 4 czerwca 2025 r. Zmiana ta jest potocznie określana jako „wprowadzenie jawności wynagrodzeń”, co w praktyce wywołało wiele nieporozumień, zwłaszcza w środowisku oświatowym. Warto już na wstępie jasno podkreślić: nowe przepisy nie nakazują ujawniania, ile konkretnie zarabiają pracownicy ani nie wprowadzają powszechnego dostępu do informacji o indywidualnych wynagrodzeniach. Ich cel jest inny i znacznie węższy. Prawo do informacji o wysokości wynagrodzenia nie narusza prywatności osób zatrudnionych, nie powstał obowiązek ujawniania swojego wynagrodzenia.

Skuteczna komunikacja to jeden z najważniejszych elementów wspierania uczniów ze spektrum autyzmu. To właśnie od sposobu, w jaki nauczyciel przekazuje informacje, zależy, czy dziecko zrozumie polecenie, poczuje się bezpiecznie i będzie mogło w pełni uczestniczyć w zajęciach. Tymczasem w codziennej praktyce szkolnej popełnia się wiele błędów komunikacyjnych – często nieświadomie – które utrudniają naukę i pogłębiają trudności społeczne. Oto pięć najczęstszych błędów i sprawdzone sposoby, jak ich uniknąć. Z artykułu dowiesz się m.in.: Dlaczego ogólne polecenia i nieprecyzyjne komunikaty są trudne do zrozumienia dla uczniów ze spektrum autyzmu? Jak mówić, aby dziecko nie musiało „czytać między wierszami” i rozumiało intencję nauczyciela? W jaki sposób wykorzystać specjalne zainteresowania ucznia, by zwiększyć jego motywację i zaangażowanie w naukę? Dlaczego komunikacja niewerbalna jest tak ważna w pracy z uczniem w spektrum i jak ją stosować w praktyce? Jak uczyć zasad rozmowy i naprzemienności, aby wspierać rozwój kompetencji społecznych i relacyjnych?

Wprowadzone 1 wrześnie 2025 zmiany w Karcie nauczyciela przewidują, że nauczyciele rozpoczynający przygotowanie do zawodu będą odbywać je tylko w szkole wskazanej jako podstawowe miejsce pracy. Sprawdź, co zmieniło się od 1 września 2025 r. w odniesieniu do przygotowania zawodowego odbywanego przez nauczycieli zatrudnionych w kilku szkołach. Z artykułu dowiesz się m.in.: Jakie zmiany w Karcie Nauczyciela od 1 września 2025 r. objęły nauczycieli rozpoczynających przygotowanie do zawodu? Co zmieniło się w zasadach odbywania przygotowania do zawodu dla nauczycieli pracujących w kilku szkołach? Kiedy nowe przepisy weszły w życie i kogo dotyczą?