Trudna sztuka reklamowania siebie – o skutecznej autoprezentacji

1. Kiedy potrzebna jest autoprezentacja? – wprowadzenie

Nauczyciel zadaje pytanie:

• W jakich sytuacjach w Waszym życiu będziecie musieli w krótkim czasie dobrze się zaprezentować?

Zapisuje odpowiedzi na tablicy, uzupełniając listę o przykłady, których uczniowie nie wymienili, np.: ustny egzamin maturalny, dzień otwarty na uczelni, pierwszy dzień w nowej pracy lub na stażu, prezentacja projektu grupowego, rozmowa rekrutacyjna, poznawanie nowych ludzi.

Podsumowuje: „Autoprezentacja to nie jest umiejętność wykorzystywane wyłącznie podczas rozmowy o pracę. To sposób, w jaki pokazujecie siebie za każdym razem, gdy liczy się pierwsze wrażenie”.

2. Trzy filary autoprezentacji – praca w grupach

Nauczyciel informuje: „Skuteczna autoprezentacja opiera się na trzech filarach:

• treści, czyli tym, co mówisz,
• głosie, czyli tym, jak brzmisz,
• mowie ciała, czyli tym, jak wyglądasz”.

Zapisuje na tablicy trzy nagłówki: TREŚĆ / GŁOS / MOWA CIAŁA. Łączy uczniów w trzy grupy i przydziela każdej jeden obszar. Grupy mają za zadanie w 3 minuty wypisać jak najwięcej konkretnych elementów lub zasad, składających się na dobre wykonanie tego obszaru, np. grupa „GŁOS” może wypisać: odpowiednie tempo, głośność, unikanie słów-wypełniaczy.

Po czasie pracy następuje runda prezentacji jej wyników. Przedstawiciele grup kolejno odczytują swoją listę, a nauczyciel zapisuje ich zasady hasłowo na tablicy. Pyta resztę klasy, czy warto coś do niej dodać. Komentuje i uzupełnia, jeśli na liście zabrakło istotnego elementu.

3. Scenki kontrastowe – obserwacja i ocena

Nauczyciel angażuje czworo ochotników. Każdy z nich losuje jedną kartę z załącznika nr 1. Wszyscy otrzymują ten sam krótki tekst do przedstawienia (autoprezentacja w imieniu fikcyjnej osoby), ale każda karta zawiera inne wskazówki dotyczące sposobu mówienia i zachowania. Ochotnicy mają 2 minuty na zapoznanie się z kartą.

Pozostali uczniowie otrzymują kartę obserwacji (załącznik nr 2). Każdy ochotnik prezentuje się przed klasą (ok. 30 sekund), a obserwujący zaznaczają na karcie, co działało, a co przeszkadzało w odbiorze.

Po każdej scence nauczyciel pyta 2–3 osoby z klasy:

• Co zapamiętałeś/łaś z tej wypowiedzi? Treść czy sposób mówienia?

Po wszystkich czterech prezentacjach pyta:

• Która osoba zrobiła na was najlepsze wrażenie i dlaczego?

4. Moja autoprezentacja – ćwiczenie w parach

Nauczyciel prosi, by każdy uczeń indywidualnie w czasie ok. 2 minut przygotował (na kartce lub w myślach) pięć zdań z informacjami o sobie. Mogą tam znaleźć się odpowiedzi na pytania: kim jestem, jakie cechy mnie charakteryzują, co potrafię lub robię, czego chcę lub czego szukam.

Następnie uczniowie dobierają się w pary. Każda osoba prezentuje się partnerowi (ok. 60 sekund), a słuchający, korzystając z trzech filarów omówionych w ćwiczeniu 2., podaje jedną rzecz, która wypadła dobrze, i jedną rzecz którą warto poprawić. Następnie następuje zamiana ról.

Dla prowadzącego: Warto zaznaczyć, że informacja zwrotna od słuchacza autoprezentacji powinna być konkretna i życzliwa. Nie chodzi o ogólną ocenę, ale o wskazanie jednej rzecz „na plus” i podanie jednej wskazówki przydatnej do udoskonalenia wystąpienia.

5. Podsumowanie

Nauczyciel pyta:

• Co było trudniejsze, przygotowanie treści czy sam występ?
• Co zmienicie w swojej dotychczasowej autoprezentacji?

Rozdaje załącznik nr 3 – kartę z najważniejszymi zasadami skutecznej autoprezentacji, którą uczniowie zabierają ze sobą.